Kurulusundan bugüne farkli isim ve içeriklerle özgün bir egitim ortami olarak var olan Gazi Üniversitesi Mimarlik Bölümü, mezunlarinin Türk mimarlik meslek pratigi içindeki yerleriyle de seçkinlesmistir. Bu seçkinlikte Gazi Mimarlik bir ortak ve güncel isim olmakla birlikte, gerçekte, birbirlerinden dönüserek gelismis okullarin olusturdugu bir tarihi bütünlüktür. Degisim sürecine bakildiginda, 1966 yilinda ögretime baslayan Zafer Mühendislik ve Mimarlik Özel Yüksek Okulu ve 1967 de ögretime baslayan Yükselis Mühendislik ve Mimarlik Özel Yüksek Okulu, 1973 yilinda Ankara Devlet Mühendislik ve Mimarlik Akademisi (ADMMA) adi altinda birlestirilmis ve bu olusum 1982 yilinda Gazi Üniversitesi’ ne baglanmistir. Dolayisiyla, Gazi’li Mimarlar tanimlamasi tüm bu okullardan mezun olan kisileri kapsamaktadir.

Ulusal mimarlik ortamimizin en özellikli alanlarindan biri mimarlik yarismalaridir. 1930’lardan bu yana devam edegelen mimarlik yarismalarinda amaç birden fazla öneri arasindan en özgün tasarimin seçilmesi, hayata geçirilmesi ve bu yolla da meslek pratiginde çagdasligin ve üstün nitelikli olma kosullarinin yakalanmasidir. Bu tip bir süreç, katilimcilarin, en basta da yarismacilarin niteliginden bagimsiz ele alinamaz.

Söz konusu katilimci gruplarin içinde Gazi’li Mimarlar özellikle 1980’li yillardan beri etkin ve yogun olarak yer almaktadirlar. Kazanilan birincilik ödülleri ve uygulamaya geçen binalar kadar, alinan diger ödüller ve bizzat yarismaya katilma pratiginin yogunlugu ele alindiginda, Gazi Mimarlik mezunlarinin önemli bir agirlikta olduklari gözlenmektedir. Bunda, okul ortaminin ve bu ortamda egitim veren kisilerin bireysel ve toplu niteliklerinin de önemli payi bulunmaktadir. Yük. Müh. Mim. Orhan Dinç, Mim. Umur Erkman, Yük. Müh. Mim. Mustafa Aslan Aslaner ve Mim. Yüksel Erdemir ilk akla gelen pay sahipleridir.

Denilebilir ki, yarismaci olmak Gazi mezunu bir mimar için geleneksel ve kolektif bir egitim kültürünün sonucudur. Geçmiste ve bugünde, Gazi’li Mimarlar özgün tasarimlarin olusturulabilmesinin en önemli yollarindan birinin yarismalar platformunda yer almak oldugu yönünde egitilmektedirler. Bu tip bir egitimin Gazi’li Mimarlar için geri dönüsü, çokça katilinan yarismalar, çokça ödül alinan yarismalar ve yarisma yoluyla elde edilmis ve uygulanmis olan çok sayidaki yapilardir.

Gazi Mimarlik ortamina ait bu özgün kültürel yapi, tüm bir mimarlik camiasi tarafindan oldukça iyi bilinmesine karsin belgelenmemis ve degerlendirilmemistir. Bu eksikligi gidermek ve gelecek arastirmacilar için bir baslangiç noktasi olusturmak amaciyla Gazi Üniversitesi Bilimsel Arastirmalar Proje Birimi’nin onayi ve destegiyle bir çalisma baslatmis bulunmaktayiz.

MIMARLIGA YARISANLAR isimli projenin amaci, Türkiye mimarlik yarismalari ortaminda sürekli ya da belli araliklarla varlik göstermis, dolayisiyla yarismalarla yasamayi bir profesyonel tavir olarak benimsemis ve bu yolla çok sayida ödül almis kisilerin belirlenmesi; bu kisilere ait belli basli yarisma tasarimlarinin ve yarisma sonucu elde edilmis yapi ürünlerinin bir kitap halinde derlenmesidir.

Projenin ilk asamasi seminerler dizisidir. Yukarida sözü edilen Gazi Mimarlik’in özgün geçmisine taniklik etmis, bu geçmis içinden yetismis ve bu geçmisin kendisine ögrettiklerini gerek farkli kisilerle kurulan ortakliklar gerekse bireysel girisimlerle yarismalar ortamina basariyla tasiyabilmis kisilerin verecegi seminerler ile egitim ortaminin, ülke sartlarinin, ülke mimarlik politikalarinin ve ülke mimarlik pratigi bütününün de bütüncül bir sorgulamasinin yapilmasi hedeflenmektedir. Zira kagit üzerindeki bir tasarim ya da uygulanmis bir yapi olarak bir ürün bu altyapi bilgisi olmaksizin anlasilamaz ve degerlendirilemez. Sözü edilen konularin bazilari üzerine özellikle son dönemde yapilmis çalismalar mevcuttur. Bu çalismada elde edilmeye çalisilan bilgi, mevcut eserlerde yer alan arastirma bazli bilgiden farkli olarak, bireysel ölçekteki bir taniklik bilgisidir. Dolayisiyla, seminerler dizisi baglaminda konusmaci olacak kisiler gerek kendi duruslari gerekse de egitim aldiklari kurumun özgün durusu üzerine kendi kisisel görüslerini / degerlendirmelerini / anilarini / analizlerini / yargilarini dile getireceklerdir. Tüm dile gelislerde, kisinin eserlerinin de gündeme tasinacak olmasi, konuyla ilgili bir eserler külliyatinin olusmasina da katki saglayacaktir.

Tanikliklar kadar eserler ve onlarin hikayeleri de önemlidir. Yarismada ödül almis ya da çok özgün bir fikir tasidigina inanilan ancak ödülle karsiligini bulamamis her tasarim önerisi ödüllendirilmis olanlar kadar degerlidir. Deger, belli bir zaman dilimindeki ülke mimarlik düsünsel ortaminin bir ürünü olmak ve fikri üreten kisinin kendi gelisim/degisim basamaklarinda yapi tasi görevi görmekle olusmaktadir. Özgün bir degere sahip olduguna inanilan ve kagitta/arsivde kalmis olan eserlerin düsünsel altyapilari araciligiyla ortaya konmasi, bu yolla degerlendirmelere açik hale getirilmesi için, projeye katilan her yarismaci mimardan kendilerini temsil edecek birer yarisma tasarimi üzerine bir metin yazmalari istenmistir. Projenin esin kaynaklari, teorik altyapisi, programa getirdigi yorum, biçimsel tercihleri ve nedenleri gibi sözel düzeydeki açiklamalar esliginde tasarimi anlatan çalismalarin bir araya getirilmesi, bu tip çalismalarda Gazi’li Mimarlarin ortak ve/veya çesitlilik gösteren zenginliginin de ortaya konmasini hedeflemektedir.

Genel çerçevesi yukarida özetlenen çalisma, tüm belgelerin bir araya getirilmesi ile olusacak olan Mimarliga Yarisanlar: Türkiye Mimarlik Yarismalarinda Gazi’li Mimarlar kitabi ile sona erecektir. Bu yolla ülke meslek pratigi içinde çok özel bir konu olduguna ve özgün bir içerik tasidigina inandigimiz çalisma konumuz gelecek nesillere de isik tutacak kalici bir esere dönüstürülmüs olacaktir.

Seminer verecek Gazi’li Mimarlar; Mim. Ercan Çoban, Yük. Mim. Hasan Özbay, Yük. Mim. Yakup Hazan, Mim. Cem Açikkol, Mim. Nuran Ünsal, Yrd. Doç. Dr. Murat Ulug ve Mim. Mürsit Gündaydir. Seminerler için yer Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlik Fakültesi Binasi (Maltepe), zaman 10 Nisan-22 Mayis 2008 Persembe günleri (12.30-13.30) olacaktir. Seminerler SMGM kapsami içinde olup her bir etkinlige katilim 1 puan olarak kredilendirilmistir.

Eserlerini arka planlari ile yazili olarak anlatmalari için çagrida bulundugumuz Gazi’li Mimarlar; Mim. Nesrin ve Affan Yatman, Mim. Neşe ve Aytek İtez, Mim. Tamer Başbuğ, Mim. Mustafa Aytöre, Mim. Salih Erbora, Mim. Mehmet Soylu, Mim. Ahmet Yertutan-Süleyman Bayrak, Mim. Gönül Tavman, Mim. Hayri Anamurluoglu, Mim. Haldun Erdogan, Mim. Nimet Aydin, Mim. Sualp Güresçioglu, Mim. Faruk Esim, Mim. F. Bozkurt Gürsoytrak, Mim. Adnan Aksu, Mim. Ümit Yücel ve Mim. Nafiz Aköz, Mim. Fatih Açikalin-Salih Savali olarak belirlenmistir.

Yukarida yer alan isimleri objektif olarak belirlemede, arastirma ekibi “Yarismalar Dizini 1930-2004” (Mimarlar Odasi, 2004) isimli kaynaktan yararlanarak “Yillara göre Gazi’li Mimarlarin Kazandiklari Yarismalar” listesi hazirlamayi bir yöntem olarak kullanmistir. Listeye http://www.mmf.gazi.edu.tr/mimarlik/arastirma/proje/mimarligayarisanlar.html adresinden ulasilabilinir. Bu liste üzerinden yatayda (yillar) süreklilik ve düseyde (kazanilan yarismalar) sayica çokluk ve içerikçe zenginlik kriterleri sorgulanmistir.

Bu baglamda gerek seminer verecekleri, gerek tasarimlarinin hikayelerini anlatmak üzere metin yazacaklari, gerekse de seminer dinleyicisi ve web sayfasi izleyicisi olacak herkesi, düsünce ve degerlerin paylasimina davet ediyoruz. Söz konusu paylasim için web sayfasinda özel bir bölüm olusturulacak ve bize yollanan metinler bu bölümde erisime açik olacaktir. Görüs ve düsünce paylasimi için pdinc@gazi.edu.tr, dgulec@gazi.edu.tr, hilalayaz@gazi.edu.tr, adresleri kullanilabilir.

Heyecani ve bilgiyi hep birlikte tasarlamak, paylasmak ve çogaltmak üzere…